Jaka ściana spełnia REI 120

REI 120 to hasło, które w projektach budowlanych oznacza zarówno bezpieczeństwo, jak i kompromis — między masą a dostępnością, kosztem a szybkością realizacji. Czy lepsza jest gruba ściana masywna z cegły lub betonu, czy raczej lekka konstrukcja stalowa z kilkoma warstwami płyt ogniochronnych chroniąca przed rozprzestrzenianiem się ognia? Drugi dylemat dotyczy detali: ile warstw, jaka grubość i jak uszczelnić przejścia instalacyjne, by klasa REI 120 rzeczywiście obowiązywała także w miejscach newralgicznych?

• Czym jest REI 120: definicja R–E–I i czas ochrony
• Materiały stosowane w ścianach REI 120
• Kluczowe kryteria: nośność, szczelność i izolacyjność
• Zastosowanie ścian REI 120 w budynkach
• Normy, przepisy i wymagania prawne dla REI 120
• Wpływ REI 120 na koszty, ubezpieczenia i wartość nieruchomości
• Jaka ściana spełnia REI 120 — Pytania i odpowiedzi

Poniżej zbiór praktycznych danych porównujących kilka typów rozwiązań, które najczęściej występują w projektach wymagających odporności REI 120 — w formie tabeli dla szybkiej orientacji:

Z tabeli wynika wyraźnie, że istnieją dwie szkoły: masa i masa+otulina albo lekka konstrukcja wielowarstwowa. Ciężkie materiały osiągają nośność i izolacyjność dzięki masie — masa daje naturalną barierę cieplną — natomiast lekkie systemy uzyskują REI 120 przez kombinację wełny mineralnej i kilku warstw płyt ogniochronnych. Koszty materiałów orientacyjnie mieszczą się w przedziałach podanych w tabeli; ostateczny koszt wykonania (robocizna, obróbki, uszczelnienia) może podnieść wartość o 25–60% w zależności od technologii.

Aby krok po kroku doprowadzić ścianę do klasy REI 120, warto przejść przez prostą listę kontrolną:

Zobacz także: Jaka ściana spełnia REI 60 w zabudowie bliźniaczej i szeregowej

• Wybór podstawowego materiału ściany: masywny mur czy lekki stelaż — decyzja determinuje dalsze warstwy.
• Określenie grubości i masy, sprawdzenie wyników z testów ogniowych lub dokumentacji systemowej.
• Projektowanie przejść instalacyjnych i dylatacji z odpowiednimi przepustami i materiałami ogniochronnymi.
• Dobór drzwi, okien i elementów uszczelniających o potwierdzonej klasie REI 120 lub kompatybilnych.
• Wykonanie kontroli powykonawczej i odbioru z protokołem oraz dokumentacją techniczną.

Czym jest REI 120: definicja R–E–I i czas ochrony

Oznaczenie REI 120 to skrót trzech cech, które przegroda musi utrzymać przez 120 minut w warunkach pożaru: R — nośność (możliwość przenoszenia obciążeń bez utraty stateczności), E — szczelność ogniowa (brak przechodzących płomieni i gorących gazów), I — izolacyjność cieplna (ograniczenie przyrostu temperatury po stronie nieeksponowanej). Testy ogniowe mierzą odpowiedź elementu na przebieg krzywej ognia standardowego i rejestrują kryteria R, E i I oddzielnie, a wynik REI 120 oznacza, że wszystkie trzy kryteria pozostają spełnione przez co najmniej 120 minut.

W praktyce budowlanej (uwaga: zwracam uwagę, że użyję określenia raz w kontekście metod) kryterium I zwykle oznacza limit przyrostu temperatury po stronie nieeksponowanej — w normach europejskich wartością referencyjną jest średni wzrost nie większy niż około 140°C oraz lokalny wzrost nieprzekraczający 180°C, co praktycznie determinuje potrzebę warstw izolacyjnych lub masywnych przekrojów. Kryterium E weryfikuje pojawienie się płomieni i iskier, a kryterium R — zachowanie nośności konstrukcji pod obciążeniem.

Warto też pamiętać, że istnieją elementy oznaczane jako EI 120, które nie muszą spełniać kryterium R — stosuje się je tam, gdzie elementy nie przenoszą obciążeń konstrukcyjnych. Oznaczenie REI 120 natomiast jest wymagane tam, gdzie przegroda jest jednocześnie elementem nośnym lub przenosi siły istotne dla stabilności konstrukcji.

Zobacz także: Ściana GK: Cena z Materiałem 2025 – Koszt za m²

Materiały stosowane w ścianach REI 120

Beton zbrojony i mur masywny z ceramiki albo bloczków silikatowych najłatwiej osiągają wymaganą klasę ze względu na wysoką gęstość i zdolność magazynowania ciepła; typowe grubości, które w praktyce dają REI 120, to około 160–300 mm w zależności od materiału i tynku ochronnego. Przykładowo monolityczny beton 160 mm o gęstości ~2400 kg/m³ daje masę około 384 kg/m², co przekłada się na dobrą stabilność termiczną. Jednak masywność oznacza większe obciążenia fundamentów i większe koszty transportu i robocizny.

Drugą rodziną rozwiązań są lekkie systemy: stalowy stelaż, wełna mineralna i kilka warstw płyt gk ogniochronnych. Typowy układ na REI 120 to stelaż 75–150 mm z wypełnieniem wełną 120–150 mm oraz dwoma warstwami płyt 12,5–15 mm po każdej stronie; całkowita grubość wynosi wtedy 200–240 mm, masa może wynosić 70–110 kg/m². Zaletą są mniejsze obciążenia konstrukcyjne i szybkość montażu, wadą — konieczność systemowego doboru elementów i starannego uszczelnienia przejść.

Istotne są także tynki i wykończenia: tynk cementowo-wapienny 10–15 mm na murze ceramicznym zwiększa izolacyjność, podobnie jak dodatkowe płyty ogniochronne przy bloczkach gazobetonowych. Przy wyborze materiałów warto kierować się nie tylko orientacyjną ceną materiałów, ale dokumentacją systemową i wynikami badań ogniowych dostępnych dla konkretnej kombinacji warstw.

Kluczowe kryteria: nośność, szczelność i izolacyjność

Nośność (R) dotyczy zdolności elementu do przenoszenia obciążeń nawet podczas ekspozycji na temperatury pożaru — w przypadku elementów nośnych kluczowe jest zachowanie stateczności i braku znacznej utraty przekrojów nośnych. Dla projektanta oznacza to konieczność analizy przekrojów pod kątem temperatury krytycznej stali, spękań betonu i ewentualnego odkształcenia systemu, a także zapewnienia ciągłości konstrukcji na połączeniach ściana‑strop.

Szczelność (E) to kwestia materiałów i detali: jedno pęknięcie, nieszczelność w przejściu kabli czy rurie może złamać wynik klasyfikacji, dlatego wykorzystywane są przepusty z materiałami intumescentnymi i płyty uszczelniające. Izolacyjność (I) wymaga ograniczenia przyrostu temperatury po stronie nieeksponowanej — tu decydują masa, warstwy izolacyjne i jakość połączeń warstwowych.

W praktycznym projekcie ochrony przeciwpożarowej bezpieczeństwa budynku najważniejsze są detale: sposób łączenia z konstrukcją, obróbki brzegów, sposób montażu drzwi i okien ogniowych oraz uszczelnienia instalacji; te elementy często decydują, czy laboratoryjny wynik testu będzie powtarzalny na budowie i czy ściana zachowa REI 120 w rzeczywistym zdarzeniu.

Zastosowanie ścian REI 120 w budynkach

Ściany REI 120 stosuje się tam, gdzie czas potrzebny na ewakuację i działania ratunkowe musi być wydłużony — na przykład w pionach komunikacyjno-ewakuacyjnych, klatkach schodowych w budynkach wielokondygnacyjnych, przegrodach oddzielających strefy pożarowe w obiektach użyteczności publicznej oraz przy strefach technicznych w szpitalach i obiektach przemysłowych. W typowych inwestycjach mieszkalnych ta klasa może być wymagana w partycjach oddzielających lokale ponad określoną wysokość budynku albo w ścianach pomiędzy lokalami w budynkach wielorodzinnych o określonej klasie zagrożenia.

W praktyce projektowej wybór ściany REI 120 wpływa na układ funkcjonalny: masywna ściana może pełnić rolę nośną i jednocześnie oddzielać strefy, zaś system lekki pozwala na wprowadzenie instalacji i zmian adaptacyjnych bez dużej ingerencji w konstrukcję. Tam, gdzie wymagane są szybkie przebudowy lub łatwa modernizacja, systemy wielowarstwowe zyskały popularność.

Projekt często dyktuje technologię: tam, gdzie konieczna jest zgodność z dodatkowymi wymogami akustycznymi lub izolacyjności termicznej, sięga się po rozwiązania łączone — masa + izolacja; tam, gdzie liczy się szybki montaż i niski ciężar własny, wybiera się lekkie systemy z udokumentowaną klasą REI 120.

Normy, przepisy i wymagania prawne dla REI 120

Podstawą klasyfikacji odporności ogniowej w Europie jest norma klasyfikacyjna, która opisuje sposób oznaczania i interpretacji wyników (np. oznaczenia typu REI 120) oraz normy badawcze określające metodologię testów (np. procedury badania przegrody ogniowej w kontrolowanej piecu). Dla projektanta istotne jest odniesienie do normy klasującej, dokumentacji systemu oraz krajowych przepisów budowlanych, które precyzują miejsca i warunki stosowania ścian o danej klasie.

W dokumentacji technicznej akceptuje się zarówno wyniki badań laboratoryjnych dla kompletnego systemu, jak i obliczenia bądź klasyfikacje udostępnione przez uprawnione jednostki certyfikujące; ważne jest, by zakres testu odpowiadał rzeczywistemu zastosowaniu (np. obecność otworu drzwiowego, konkretne obciążenia itp.). W wielu przypadkach prawo budowlane narzuca minimalne klasy odporności dla określonych elementów budynku, dlatego projekt powinien być konsultowany z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Uwaga praktyczna: dokumentacja systemowa (raporty z badań, deklaracje właściwości użytkowych lub certyfikaty) powinna być dołączona do dokumentów przetargowych i odbiorowych; bez niej inspektor nadzoru może zakwestionować zgodność wykonania z założeniami projektu.

Wpływ REI 120 na koszty, ubezpieczenia i wartość nieruchomości

Przejście z podstawowej ścianki działowej na rozwiązanie REI 120 zwykle oznacza wzrost kosztów materiałów i robocizny; orientacyjnie różnica w kosztach materiałowych między lekkim systemem REI 120 a standardową ścianką działową może wynosić 60–120 PLN/m², natomiast wariant masywny może doprowadzić do zwiększenia kosztów o 80–250 PLN/m² w porównaniu z lekką przegrodą. Dla przykładu, 100 m² przegrody REI 120 może kosztować dodatkowo 6 000–25 000 PLN w zależności od technologii i zakresu robót wykończeniowych.

Wpływ na ubezpieczenie jest realny, choć trudny do uniwersalnego oszacowania — zwiększona odporność ogniowa może obniżyć składkę, skrócić okres ekspertyz albo ułatwić uzyskanie korzystniejszych warunków dla obiektów o wysokim poziomie zabezpieczeń; na pewno zaś zwiększa się atrakcyjność inwestycji z punktu widzenia najemców i kupujących, co w dłuższej perspektywie może podnosić wartość nieruchomości.

Decyzja o wdrożeniu ściany REI 120 powinna więc uwzględniać analizę kosztów i korzyści: porównać koszty inwestycyjne, wpływ na logistykę budowy, wymagane prace przygotowawcze oraz potencjalne oszczędności ubezpieczeniowe i wzrost wartości rynkowej; inwestycja w bezpieczeństwo budynku często zwraca się przez zmniejszenie ryzyka strat i lepszą akceptację projektów od organów administracji.

Jaka ściana spełnia REI 120 — Pytania i odpowiedzi

• Co to jest REI 120 i co oznaczają poszczególne litery R E I?

  Odpowiedź: REI 120 to przegroda o odporności ogniowej 120 minut. R dotyczy nośności, E szczelności ogniowej, I izolacyjności. Aby ściana była REI 120, wszystkie trzy kryteria muszą być utrzymane przez co najmniej 120 minut.

• Jakie materiały i konstrukcje mogą spełnić REI 120?

  Odpowiedź: Dopuszczalne materiały to beton komórkowy, cegła, płyty gipsowo‑kartonowe oraz konstrukcje żelbetowe; kluczowa jest odpowiednia grubość, zbrojenie i sposób łączeń.

• Dlaczego REI 120 jest istotne dla bezpieczeństwa i wymogów prawnych?

  Odpowiedź: Daje czas na ewakuację i działania ratownicze, ogranicza rozprzestrzenianie się pożaru i często jest wymagana przez normy oraz pozwolenia na budowę.

• Czy inwestycja w ścianę REI 120 podnosi wartość nieruchomości i koszty ubezpieczenia?

  Odpowiedź: Tak, może podnieść wartość nieruchomości i mieć wpływ na koszty ubezpieczenia, zależnie od projektu, lokalnych przepisów i ryzyka.