Jaka ściana spełnia REI 60 w zabudowie bliźniaczej i szeregowej

Na początek: czy jedna ściana między dwoma segmentami o klasie REI 60 wystarczy jako zabezpieczenie przeciwpożarowe, czy prawo i projekt będą wymagały rozwiązania bardziej rygorystycznego; jak rozumieć pojęcie „konstrukcyjnie samodzielna całość” w zabudowie szeregowej i jakie to niesie konsekwencje dla wymogu REI 60; oraz jak technicznie doprowadzić ciągłość odporności ogniowej przy przekryciu dachu, żeby uniknąć niespodzianek przy odbiorze budynku. To są trzy kluczowe dylematy, które krok po kroku rozłożę na czynniki pierwsze — od definicji przepisu, przez konkretne warianty materiałowe i kosztowe, po praktyczne wskazówki wykonawcze i punkty sporne przy interpretacji prawa.

• REI 60 w zabudowie szeregowej – interpretacje prawne
• Definicja konstrukcyjnie samodzielnej całości a wymogi REI 60
• Warianty konstrukcyjne prowadzące do REI 60 między segmentami
• Dodatkowe środki zabezpieczające przy przekryciu dachu i EI 60
• Wytyczne ITB i sugerowane grubości ścian pod REI 60
• Czy dwie ściany oddzielenia są konieczne w bliźniaczej i szeregowej
• Jaka ściana spełnia REI 60

Poniżej zestawienie typowych rozwiązań, które mogą spełniać REI 60 oraz ich przybliżone parametry kosztowe i wykonawcze — liczby podane są jako szacunki rynkowe (rok 2025) i służą porównaniu wariantów przy projektowaniu ściany rozdzielającej między segmentami.

Patrząc na liczby: dla przykładowej ściany o wymiarach 10 m × 3 m (30 m²) koszty rozciągają się od około 5 400 PLN przy bloczkach 150 mm do ponad 12 600 PLN przy wersji „dwie ściany”, gdzie inwestor płaci za redundancję, ale zyskuje większą pewność oddzielenia ogniowego. Waga i grubość mają znaczenie nie tylko dla kosztu, lecz dla klasy R (nośności ogniowej) — systemy lekkie z płyt gipsowo-kartonowych osiągają EI 60 w atestach, ale ich klasyfikacja jako REI 60 wymaga sprawdzonych rozwiązań systemowych i często dodatkowych elementów konstrukcyjnych, więc podczas projektowania trzeba jasno określić, czy wymagamy pełnej R.

Zobacz także: Jaka ściana spełnia REI 120

Ściana rozdzielająca a REI 60 w zabudowie bliźniaczej

Na początku kluczowa uwaga: w zabudowie bliźniaczej granica między dwoma budynkami często jest rozumiana jako ściana rozdzielająca, a nie koniecznie jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego o rygorach z paragrafów dotyczących oddzielenia przeciwpożarowego, co z kolei wpływa na wymagania techniczne, w tym na konieczność stosowania REI 60 lub EI 60; to rozróżnienie przesądza o tym, czy jedna strona musi mieć drzwi przeciwpożarowe, czy wystarczy konstrukcja przegrody spełniająca wymaganą klasę. Dla inwestora oznacza to pytanie: czy traktować segmenty jako dwa niezależne budynki czy jako jeden obiekt — od odpowiedzi zależy zakres prac i dokumentacji projektowej.

W praktycznej ocenie projektanta pierwszym krokiem jest sprawdzenie statusu prawnego budynku i decyzji o warunkach zabudowy albo zgłoszenia budowy; od tego zależy interpretacja przepisów odnoszących się do ściany rozdzielającej między bliźniaczymi lokalami. Następnie dobiera się rozwiązanie konstrukcyjne: jeśli wymagana jest REI 60, projektant wybiera spośród systemów z udokumentowanymi badaniami — najczęściej będzie to ściana masywna (ceramika, bloczek) albo systemy suchej zabudowy z atestem; wybór ma bezpośrednie przełożenie na koszt i czas realizacji.

Inwestor często pyta, czy jedna warstwa materiału wystarczy — odpowiedź projektanta brzmi zwykle: „to zależy od udokumentowania odporności ogniowej i od warunków zabudowy”. Jeśli ściana rozdzielająca jest traktowana jako element jednego budynku (np. ten sam fundament i wspólny dach), inspektorzy mogą wymagać pełniejszej klasy — wówczas REI 60 staje się minimalnym oczekiwaniem. Dlatego kluczowe są szczegóły: sposób oparcia ściany na fundamentach, ciągłość do stropu, uszczelnienia wokół przewodów oraz sposób przejścia dachu.

Zobacz także: Ściana GK: Cena z Materiałem 2025 – Koszt za m²

W praktyce wykonawczej popularnym i efektywnym kompromisem jest zastosowanie ściany z bloczków 150 mm z dodatkowymi detalami uszczelniającymi wokół przewodów i wyprowadzeniem ściany powyżej połaci dachowej; takie rozwiązanie jest relatywnie ekonomiczne i ma prostą logikę projektową, a jednocześnie daje dobrą odporność ogniową, stosunkowo małe ryzyko błędu wykonawczego i klarowną wycenę kosztów.

REI 60 w zabudowie szeregowej – interpretacje prawne

Zabudowa szeregowa komplikuje sprawę interpretacji — tutaj granica między segmentami może być traktowana jako wewnętrzna przegroda w jednym budynku lub jako ściana rozdzielająca pomiędzy kilkoma budynkami, w zależności od elementów konstrukcyjnych łączących segmenty, ich instalacyjnego powiązania i wspólnych otworów. To rozróżnienie ma bezpośredni wpływ na stosowanie wymogów określonych w przepisach budowlanych i przeciwpożarowych: jeśli segmenty uznane zostaną za jedną konstrukcyjnie całość, regulatorzy mogą wymagać ścisłych rozwiązań (np. ściany oddzielenia z dodatkowymi rygorami dotyczącymi otworów i przejść instalacyjnych). W konsekwencji, interpretacje urzędowe bywają rozbieżne, a projektant powinien przygotować argumentację opartą na analizie konstrukcji i funkcji budynku.

W piśmiennictwie technicznym oraz w orzecznictwie administracyjnym jednym z kluczowych punktów jest ustalenie, czy segmenty mają wspólny system komunikacji technicznej, wspólne przewody instalacyjne czy wspólną kanalizację fundamentową; im więcej elementów „łączących”, tym większa skłonność do traktowania zabudowy jako jednej całości i tym bardziej rygorystyczne wymagania dla ścian oddzielenia. Projektant musi więc przedstawić rysunki i rozwiązania detali, które pokazują liniową ciągłość odporności ogniowej, albo zaproponować separację systemową (np. dylatacje, przerwy technologiczne), które pozwolą traktować segmenty jako samodzielne budynki.

Ważne są też interpretacje pojęcia „budynek jednorodzinny” versus „wielorodzinny” — klasyfikacja ta wpływa na normy dotyczące dróg ewakuacyjnych, klas stref pożarowych i wymogów dotyczących odporności ogniowej przegrody między segmentami. Warto więc już na etapie koncepcyjnym rozstrzygnąć tę kwestię z urzędem, albo przygotować kilka wariantów projektu, iterując pomiędzy bardziej oszczędnym i bardziej konserwatywnym rozwiązaniem przeciwpożarowym.

W obszarze interpretacji prawnej często pojawia się spór o to, czy stosowanie jednego elementu REI 60 wystarczy do oddzielenia funkcji użytkowych i zapewnienia ewakuacji; to pytanie wymaga analizy każdego przypadku z perspektywy przepisów dotyczących oddzielenia pożarowego i bezpieczeństwa osób, nie tylko analizy parametrycznej materiałów — a więc współpracy projektantów, rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i organu nadzoru.

Definicja konstrukcyjnie samodzielnej całości a wymogi REI 60

Co znaczy „konstrukcyjnie samodzielna całość”? To pojęcie decyduje o tym, czy segmenty traktujemy jako oddzielne budynki, czy jako element jednego organizmu budowlanego; elementami decydującymi są: wspólne elementy nośne, brak dylatacji, wspólne fundamenty, wspólny dach oraz brak konstrukcyjnej separacji fundamentów i stropów. Jeśli elementy konstrukcyjne łączą segmenty w sposób uniemożliwiający niezależne zachowanie się w warunkach pożaru, organy mogą uznać, że mamy do czynienia z jedną konstrukcyjnie samodzielną całością — a wtedy na granicach segmentów mogą ciążyć dodatkowe obowiązki związane z oddzieleniami pożarowymi, w tym wymóg stosowania ścian i otworów o określonych klasach odporności.

Przy projektowaniu warto rozważyć techniczne środki, które pozwolą uzyskać tzw. „konstrukcyjną separację” — najmniej inwazyjne z nich to dylatacje fundamentowe i stropowe, izolacje termiczne jako przerwy technologiczne oraz separacja instalacji, które nie będą przechodzić przez granicę bez specjalnych obudów ogniowych. Każde rozwiązanie wymaga uzasadnienia w dokumentacji projektowej oraz analiz ryzyka pożarowego, bo formalna ocena organu zależy od kompletności i wyrazistości takiej dokumentacji.

Rola rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych jest tu kluczowa: to on potwierdza, czy zaprojektowana separacja spełnia wymogi REI 60 oraz czy parametry ściany i detali wykazują ciągłość odporności ogniowej. W praktyce sporządza się opinię obejmującą wykaz systemów, wyniki badań typu albo powołuje się na aprobaty techniczne ITB — to dowód, którym posługuje się projektant i organ nadzoru przy ocenie, czy dana ściana spełnia wymogi.

W kontekście zabudowy jednorodzinnej (bliźniaczej lub szeregowej) projektanci często stosują zasadę minimalizacji przepływów instalacyjnych przez ścianę rozdzielającą, a tam, gdzie jest to konieczne, projektuje się przejścia w obudowach ogniochronnych; takie podejście upraszcza argumentację, że ściana jest funkcjonalnie separująca i spełnia wymogi REI 60 bez konieczności stosowania dodatkowych, kosztownych rozwiązań konstrukcyjnych.

Warianty konstrukcyjne prowadzące do REI 60 między segmentami

Na samym wstępie: istnieją trzy praktyczne warianty osiągnięcia REI 60 między segmentami — ściana masywna jednowarstwowa o udokumentowanej klasie REI 60, system lekki z pełnym atestem REI 60 (sucha zabudowa z wielowarstwowymi deskowaniami) oraz zestaw dwóch ścian oddzielających z przerwą powietrzną. Każdy wariant ma swoje mocne i słabe strony: pierwszy jest prosty i tani w budowie, drugi oszczędza miejsce i wagę, trzeci daje redundancję i łatwiejszą kontrolę instalacji. Projektant i inwestor muszą wybrać kompromis między kosztem, elastycznością instalacyjną i wymaganiami organu nadzoru.

Przykładowe wyliczenia materiałowe dla ściany 10 m × 3 m (30 m²)

Przy planowaniu wykonania trzeba uwzględnić także ilości elementów pomocniczych: zaprawa, spoinowanie, kotwy, obróbki ciesielskie czy profile stalowe, a także robociznę — np. dla ściany masywnej 30 m² robotnik może wykonać 8–12 m² dziennie (w zależności od warunków), co daje 3–4 dni robocze zespołu murarskiego, podczas gdy system suchy z atestem wymaga krótszego czasu montażu, ale precyzyjnego wykonania łączeń i obróbek. Te dane służą do kalkulacji czasu i ceny, a inwestorowi pozwalają zobaczyć realny wpływ wyboru systemu na harmonogram budowy.

Oto krok po kroku procedura decyzyjna, którą rekomenduję przy wyborze wariantu REI 60 (lista pomocnicza):

• Określ status budynku i interpretację jako samodzielne lub jedna całość.
• Sprawdź dostępne atesty i badania typu dla systemów REI 60.
• Porównaj ceny i koszty robocizny dla obszaru, np. 30 m².
• Oceń wpływ na instalacje i ewentualne przejścia.
• Przygotuj dokumentację i opinię rzeczoznawcy do zgłoszenia/pozwolenia.

Dodatkowe środki zabezpieczające przy przekryciu dachu i EI 60

Przekrycie dachu to newralgiczne miejsce, gdzie ciągłość odporności ogniowej musi być zadbana z najwyższą starannością; ściana osiągająca REI 60 na kondygnacjach powinna być kontynuowana ponad połacią dachową lub zabezpieczona pasem niepalnego materiału o takim samym parametrze ogniowym, aby nie dopuścić do przeniesienia ognia przez strefę dachu. W praktyce technicznej najczęściej stosuje się wyprowadzenie ściany minimum 0,5 m ponad poziom pokrycia dachowego i obróbki z materiałów niepalnych, lub zastosowanie specjalnego pasa ochronnego EI 60, ale decyzja zależy od typu dachu i lokalnych interpretacji przepisów.

Detale wykonawcze mają tu ogromne znaczenie — należy zabezpieczyć przejścia instalacyjne, rynny i obróbki blacharskie, a także zapewnić, że system pokrycia dachowego w rejonie styku ze ścianą nie osłabia parametrów EI. W praktyce najlepiej jest zaplanować te detaliki już w projekcie budowlanym: rozkład łat, lokalizacje wentylacji dachowej, miejsce montażu kołnierzy uszczelniających i obróbek blacharskich powinny być skoordynowane z projektem ściany ogniowej.

Jeżeli ściana nie jest wyprowadzona ponad dach, konieczne może być zastosowanie zamknięć ogniowych lub pasów niepalnych, które w pewnych układach zastępują wyprowadzenie ściany; rozwiązania te mają swoje aprobaty i wymagania montażowe, dlatego wykonawca musi stosować dokładnie te rozwiązania, które zostały przebadane i dopuszczone do użycia razem z danym systemem ściany.

Warto pamiętać, że organy nadzoru zwracają szczególną uwagę na detale w miejscach styku dach–ściana, ponieważ to tam często ujawniają się nieszczelności ogniowe podczas kontroli; dokładne rysunki, opisy materiałów i instrukcje montażu zwykle ułatwiają odbiór.

Wytyczne ITB i sugerowane grubości ścian pod REI 60

Instytut Techniki Budowlanej (ITB) i dokumenty branżowe wskazują przykładowe grubości i systemy, które umożliwiają osiągnięcie klasy REI 60, przy czym najczęściej cytowanymi wariantami są: 100 mm ściana ceramiczna na zaprawie, 150 mm bloczek murowany, oraz systemy suchej zabudowy wielowarstwowej z aprobatą. To nie jest katalog zamknięty — ostatecznie decyduje wynik badań dla konkretnego systemu, ale te wartości służą jako praktyczne wytyczne przy projektowaniu i kalkulacji kosztów.

ITB podkreśla, że sama grubość nie przesądza o klasie odporności ogniowej — istotne są też parametry materiałów, sposób obróbki naroży, jakość wykonania spoin i detali przy przejściach instalacyjnych; dlatego w dokumentacji projektowej warto odnosić się do konkretnych badań typu lub aprobat technicznych i stosować detale sprawdzone. Wskaźnik R wymaga natomiast analizy nośności elementu w warunkach pożaru — tu najpewniejsze są rozwiązania masywne lub żelbetowe, które mają udokumentowaną nośność ogniową.

W praktycznym zestawieniu kosztów i miejsca w bryle budynku bloczek 150 mm często jest kompromisem — zapewnia masę potrzebną do tłumienia ciepła, relatywnie niską cenę i prostotę wykonania; systemy suche oszczędzają miejsce i czas, ale potrzebują precyzyjnych detali i atestów. Wybór powinien być oparty na dokumentach ITB i na badaniach wskazanych dla konkretnego systemu, a nie jedynie na grubości podanej w projekcie.

Dla projektanta dobrym standardem jest dołączenie do projektu wykazu rozwiązań z odniesieniem do numerów aprobat, badań typu lub katalogów, tak aby inspektor miał jasność co do źródła deklarowanej klasy REI 60 — to zmniejsza ryzyko nieporozumień przy odbiorze budynku i przyspiesza procedury administracyjne.

Czy dwie ściany oddzielenia są konieczne w bliźniaczej i szeregowej

Pytanie o konieczność stosowania dwóch ścian oddzielenia zamiast jednej ściany rozdzielającej pojawia się często: odpowiedź nie jest uniwersalna i zależy od klasyfikacji budynku, sposobu łączenia segmentów oraz szczegółowych wymogów przepisów. W zabudowie bliźniaczej sytuacja jest prostsza — często wystarczy jedna dobrze zaprojektowana i udokumentowana ściana rozdzielająca o klasie REI 60, natomiast w zabudowie szeregowej, zwłaszcza gdy segmenty tworzą jednolitą konstrukcyjną całość, organy mogą wymagać zastosowania dwóch niezależnych ścian lub innych środków podnoszących pewność oddzielenia.

Decyzja o zastosowaniu dwóch ścian zwykle podyktowana jest chęcią zmniejszenia ryzyka błędów wykonawczych i uproszczenia kwestii instalacji — dwie niezależne przegrody z przerwą powietrzną ograniczają wpływ przewodów, kabli i innych przejść, bo każda ze ścian może być prowadzona i zabezpieczona oddzielnie. Ekonomicznie wariant ten jest droższy, ale bywa rekomendowany, gdy wymagana jest maksymalna niezawodność oddzielenia pożarowego albo gdy przepisy lokalne interpretowane są restrykcyjnie.

W projektach, gdzie inwestor chce minimalizować koszty i zachować prostotę, zwykle wybiera się jedną ścianę REI 60 z dbałością o detale i dokumentację; aby zyskać pewność, że rozwiązanie zostanie zaakceptowane przez urząd, warto dołączyć do projektu opinię rzeczoznawcy oraz powołać się na atesty badawcze systemu, co często rozstrzyga wątpliwości kontrolerów. Ostatecznie to komplet dokumentów i sposób rozwiązania styku ściany z dachem i stropem decydują o akceptacji rozwiązania.

Warto podkreślić, że interpretacje obowiązującego prawa bywają rozbieżne między urzędami; dlatego przy możliwych wątpliwościach opłaca się wcześniej zgłosić warianty rozwiązań i uzyskać stanowisko organu lub przygotować alternatywę projektową, by uniknąć konieczności kosztownych przeróbek na etapie realizacji.

Jaka ściana spełnia REI 60

• Pytanie 1: Jaka ściana spełnia REI 60 w kontekście zabudowy bliźniaczej i szeregowej?

  Odpowiedź: REI 60 dotyczy ściany rozdzielającej segmenty, a nie pełnego przeciwpożarowego oddzielenia (jak EI 60). W zabudowie bliźniaczej ściana między segmentami może mieć REI 60 i nie musi spełniać rygorów z §232/§235.

• Pytanie 2: Czy między segmentami w zabudowie szeregowej koniecznie trzeba mieć dwie ściany oddzielenia?

  Odpowiedź: Nie zawsze. W praktyce część rozwiązań pozwala traktować dwa segmenty jako dwa lokale w jednym budynku bez pełnych wymagań na granicy segmentów.

• Pytanie 3: Jakie są warianty praktycznego rozdziału segmentów prowadzące do REI 60?

  Odpowiedź: Wyodrębniono trzy warianty praktycznego rozdziału segmentów; wszystkie mogą prowadzić do REI 60, różnią się kosztem i zakresem wymagań.

• Pytanie 4: Jakie wytyczne ITB 409/[5] dotyczą ścian REI 60?

  Odpowiedź: ITB 409/[5] podaje przykładowe grubości i materiały, np. 100 mm ściana ceramiczna na zaprawie lub 150 mm bloczki, jako brzegowe wytyczne.