Jaka ściana spełnia EI 30 – wymagania i konstrukcja

EI 30 to jedna z najczęściej spotykanych klas odporności ogniowej ścian przeciwpożarowych. W tekście omówimy najpierw, co oznaczają litery E i I, potem jakie materiały i jakie detale konstrukcyjne pozwalają osiągnąć tę klasę, a na końcu wskażemy, jak kontrolować szczelność, przejścia instalacyjne i montaż drzwi. Zawrzemy też orientacyjne dane kosztowe i wskazówki weryfikacyjne.

• EI 30: definicja i znaczenie E i I
• R: nośność ogniowa w ścianach
• Materiały i konstrukcja ścian EI 30
• Szczelność, dylatacje i przejścia techniczne
• Przepisy i klasy odporności pożarowej
• Drzwi przeciwpożarowe a EI 30
• Jak osiągnąć EI 30: praktyka projektowa i weryfikacja
• Jaka ściana spełnia EI 30

EI 30: definicja i znaczenie E i I

EI 30 oznacza, że przegroda budowlana zachowuje szczelność (E) i izolacyjność (I) przez co najmniej 30 minut zgodnie ze standardowym testem ogniowym. Kryterium I odnosi się do dopuszczalnego wzrostu temperatury po stronie nieeksponowanej — zwykle średni przyrost ≤140°C i lokalny ≤180°C, mierzony w punktach kontrolnych. Kryterium E dotyczy braku przejścia płomieni, dymu i gorących gazów przez szczeliny i otwory.

Sama litera E chroni przed bezpośrednim rozprzestrzenieniem się płomieni i dymu, natomiast I ogranicza przenikanie ciepła, co chroni elementy instalacji i osoby po drugiej stronie przegrody. Element może być klasyfikowany oddzielnie jako E30 lub I30, lecz dopiero połączenie tych parametrów daje pewność działania jako EI 30. Dlatego projektant musi zawsze uwzględnić oba aspekty.

Testy przeprowadza się w piecu ogniowym z określonym przebiegiem temperatury oraz obserwacją szczelności i pomiarami temperatury. Wynik klasyfikowany jest zgodnie z normą PN‑EN 13501‑2 i dokumentowany raportem badawczym, który wskazuje sposób montażu zachowujący parametry. Z raportu wynikają też wymagania dla przejść instalacyjnych i obróbek wykończeniowych.

Zobacz także: Jaka ściana spełnia REI 60 w zabudowie bliźniaczej i szeregowej

R: nośność ogniowa w ścianach

R to nośność ogniowa — zdolność elementu do utrzymania obciążeń konstrukcyjnych podczas ekspozycji na ogień przez zadany czas. Dla ścian nośnych wymagania R są krytyczne: jeśli przegroda pełni funkcję konstrukcyjną, musi utrzymać obciążenia przez okres klasyfikacji, np. 30 minut dla R30. W praktycznej dokumentacji często spotyka się oznaczenie REI, które łączy nośność z szczelnością i izolacyjnością.

Materiały zapewniające R30 to np. żelbet, monolityczny beton, a także odpowiednio grube i dobrze wykonane mury murowane. W zależności od typu materiału minimalna grubość i sposób wykonania różnią się — ściana murowana z ceramiki czy bloczków przy właściwej spoinie i grubości uzyska R30. Kluczowe są też elementy konstrukcyjne: nadproża, kotwy i połączenia muszą być przewidziane pod obciążenia ogniowe.

Otwory, nadproża i przemurowania znacząco wpływają na nośność — niewłaściwie projektowane mogą skracać czas utrzymania obciążeń. Dlatego w przypadku ścian nośnych projekt należy uzupełnić obliczeniami ogniowymi lub odwołać się do aprobat technicznych i raportów badań obejmujących detale. W dokumentacji trzeba wykazać całościową zdolność do utrzymania obciążeń przez deklarowany czas.

Zobacz także: Jaka ściana spełnia REI 120

Materiały i konstrukcja ścian EI 30

Najczęściej spotykane konstrukcje osiągające EI 30 to lekkie ścianki g-k z wypełnieniem z wełny mineralnej, typowe ściany murowane z cegły ceramicznej oraz ściany z bloczków gazobetonowych z tynkiem. Przykładowa lekka ściana: dwie warstwy płyt 12,5 mm po obu stronach stelaża 75–100 mm z 100 mm wełny — łączna grubość ok. 150 mm. Dla każdej opcji ważne są detale: mocowania, licowanie, tynki i sposób łączenia z konstrukcją.

Poniższa tabela zestawia orientacyjne parametry i koszty typowych rozwiązań stosowanych do uzyskania EI 30. Dane mają charakter poglądowy i należy je weryfikować lokalnie pod kątem robocizny i dostępności materiałów.

Wybierając materiał warto patrzeć na raport badawczy dla całego systemu — nie tylko na właściwości pojedynczych elementów. Nawet najlepsze płyty g-k nie zapewnią EI30, jeśli wypełnienie, mocowania lub obróbka krawędzi będą niezgodne z zaleceniami. Koszt to tylko jedno kryterium; kluczowa jest powtarzalność wykonania i kompletność dokumentacji.

Szczelność, dylatacje i przejścia techniczne

Szczelność jest fundamentem kryterium E — każda nieszczelność to potencjalny kanał dla dymu i gorących gazów. Szczególnie w newralgicznych miejscach, takich jak połączenia ściana‑strop czy łączenia prefabrykatów, trzeba stosować systemy uszczelnień ognioodpornych: taśmy intumescentne, masy ogniochronne i wkładki z wełny mineralnej. Projekt powinien precyzować, gdzie i jak wykonać uszczelnienia oraz jakie parametry muszą mieć użyte produkty.

Przejścia instalacyjne (rury, kanały, wiązki kablowe) wymagają indywidualnych rozwiązań: w najprostszych przypadkach zamyka się szczelinę wełną mineralną i kitem intumescentnym, w złożonych — stosuje się mankiety, kołnierze i prefabrykaty dymoszczelne. Orientacyjne koszty uszczelnienia prostego przejścia rury Ø20–50 mm mieszczą się w przedziale 50–150 PLN, a zabezpieczenie większych przepustów kablowych może kosztować 150–400 PLN. W dokumentacji powinny być podane tolerancje i dopuszczalne ruchy elementów.

Dylatacje wymagają rozwiązań pozwalających na ruch, które nie łamią klasy odporności ogniowej. Stosuje się kształtki i taśmy ognioodporne projektowane do określonych wartości przemieszczeń (np. ±10–25 mm), z odpowiadającymi aprobatami ogniowymi. Wykonawca i inspektor muszą sprawdzić, czy zastosowane materiały zachowują parametry EI po pełnym zakresie ruchu i po zabudowie.

Przepisy i klasy odporności pożarowej

Klasyfikacja odporności ogniowej i zasady badań opierają się na normie PN‑EN 13501‑2; w dokumentacji używa się oznaczeń takich jak E, I, R oraz kombinacji (np. EI, REI). W praktyce spotykane czasy to typowo 30, 60, 90, 120 i 180 minut — każda wartość ma swoje zastosowania zależnie od strefy pożarowej i funkcji budynku. Dopełnieniem normy są krajowe przepisy budowlane i warunki techniczne, które wskazują wymagania dla konkretnych obiektów.

W zależności od przeznaczenia budynku, lokalizacji drogi ewakuacyjnej czy sąsiedztwa pomieszczeń, projekt wymaga przyporządkowania odpowiedniej klasy odporności — dla ścian działowych i oddzielenia dróg ewakuacyjnych często wystarczy EI30, ale przegrody oddzielające strefy pożarowe lub pomieszczenia techniczne mogą wymagać EI60 lub więcej. Projektant ma obowiązek wykazać zgodność z przepisami i dokumentacją techniczną.

Podstawą odbioru są raporty z badań ogniowych, deklaracje właściwości użytkowych, aprobaty techniczne oraz instrukcje montażu producenta. W razie braku bezpośredniego odniesienia projekt można wspomóc analizą ogniową lub badaniem systemowym. Dla pewności wykonania warto dokumentować numery certyfikatów i stosować rozwiązania z jednoznaczną, testową klasą EI.

Drzwi przeciwpożarowe a EI 30

Drzwi montowane w ścianach o klasie EI 30 muszą same mieć atestowaną klasę EI30 — nie można liczyć, że samo otoczenie „przykryje” niedopasowany wyrób. Standardowe wymiary skrzydła (np. 90×200 cm) z kompletnym osprzętem, uszczelkami intumescentnymi i samozamykaczem kosztują orientacyjnie 1 500–3 500 PLN z montażem. Cena zależy od materiału skrzydła, sposobu wykończenia, rodzaju ramy oraz wielkości i klasy oszklenia.

Jeśli wymagane jest przeszklenie, trzeba zastosować szkło ognioodporne o odpowiedniej klasie; jego obecność zwykle podnosi koszt o 300–1 200 PLN za skrzydło w zależności od wielkości i parametrów. Rama drzwiowa oraz sposób kotwienia w ścianie są tak samo ważne jak samo skrzydło: nieodpowiednie mocowanie może obniżyć klasę. Dodatkowo warto pamiętać o dymoszczelnych listwach i progach w miejscach dróg ewakuacyjnych.

Podobnie jak przy ścianie, montaż drzwi musi być wykonywany zgodnie z raportem badawczym i instrukcją producenta, a po zakończeniu prac sporządza się protokół odbioru z numerami certyfikatów. Każdy ingerujący montaż (np. wiercenie, dopasowanie ościeżnicy) powinien być zaplanowany i odnotowany, by nie naruszyć parametrów szczelności i izolacyjności.

Jak osiągnąć EI 30: praktyka projektowa i weryfikacja

Aby osiągnąć EI 30 należy przejść przez kilka etapów: określenie wymagań w dokumentacji, wybór systemów z udokumentowaną klasą, szczegółowe zaplanowanie przejść instalacyjnych i dylatacji oraz dobór drzwi i opraw. W projekcie trzeba wskazać dokładne miejsca zastosowania taśm intumescentnych, mas ognioodpornych i sposobu montażu płyt. Dokumentacja wykonawcza powinna odnosić się do konkretnych raportów badań.

Poniżej kontrolna lista kroków do realizacji ściany EI 30:

• Ustalenie wymagań: klasa ściany (EI30), przeznaczenie pomieszczeń i warunki ewakuacyjne.
• Wybór systemu: zastosowanie rozwiązania z raportem badawczym potwierdzającym EI30.
• Projekt detali: połączenia, nadproża, kotwy, miejsca montażu listew intumescentnych.
• Przejścia instalacyjne: zaplanowanie i opis zabezpieczeń dla rur, przewodów i kanałów.
• Dobór drzwi: drzwi i ościeżnice klasy EI30 oraz akcesoria (samozamykacz, uszczelki).
• Odbiór: protokół montażu z numerami certyfikatów i listą zastosowanych materiałów.

Weryfikacja polega na sprawdzeniu zgodności wykonania z raportem ogniowym i instrukcją montażu, kontroli uszczelnień oraz kompletności dokumentacji. Orientacyjne czasy wykonania: lekka przegroda GK z wełną to zazwyczaj 6–12 roboczogodzin ekipy dwuosobowej na 10 m², a murowana ściana może wymagać 10–20 roboczogodzin w zależności od technologii. Regularne przeglądy i dbałość o detale zapewniają, że ściana przeciwpożarowa zachowa klasę EI30 przez lata eksploatacji.

Jaka ściana spełnia EI 30

• Pytanie: Co oznacza EI 30?

  Odpowiedź: EI 30 to klasa odporności ogniowej elementu budowlanego, która potwierdza 30 minut szczelności E i 30 minut izolacyjności I podczas zadanych warunków pożaru.

• Pytanie: Jakie parametry E i I są mierzone?

  Odpowiedź: E to szczelność ogniowa, mierzona czasem i stopniem dopuszczanego wycieku dymu i gazów przez szczeliny. I to izolacyjność, mierząca czas ograniczający przenikanie ciepła na stronę przeciwpożarową.

• Pytanie: Co wpływa na uzyskanie EI 30 w ścianie?

  Odpowiedź: Wpływają materiały, szczelność połączeń, dylatacje, przejścia techniczne i sposób montażu. Kluczowe są również właściwości systemu oraz zgodność z przepisami dotyczącymi E i I.

• Pytanie: Czym jest nośność ogniowa R i jak się ją uwzględnia?

  Odpowiedź: R to nośność ogniowa, czyli zdolność konstrukcji do utrzymania nośności przez czas pożaru. W kontekście EI 30 nie zawsze decyduje o klasie E i I, ale dla konstrukcji nośnych ma znaczenie w projektowaniu bezpieczeństwa pożarowego.