Czy ściana pomalowana farbą lateksową oddycha? Fakty i wady
Tak, ściana pomalowana farbą lateksową oddycha: powłoka przepuszcza parę wodną, choć nieco słabiej niż zwykła farba akrylowa, bo ma więcej żywicy. W suchym i wietrzonym mieszkaniu ta przepuszczalność wystarcza. Farba nie usunie jednak wilgoci, której źródłem jest mur, mostek termiczny albo niesprawna wentylacja.

- Jak bardzo ściana pomalowana farbą lateksową przepuszcza parę wodną?
- Która farba przepuszcza parę lepiej niż lateksowa?
- Kiedy farba lateksowa nie pomoże zawilgoconej ścianie?
- Jakie są minusy farb lateksowych?
- Czy farba lateksowa jest toksyczna?
- Kiedy wybrać farbę lateksową, a kiedy mineralną lub akrylową?
Jak bardzo ściana pomalowana farbą lateksową przepuszcza parę wodną?
Powłoka lateksowa jest paroprzepuszczalna, ale w mniejszym stopniu niż akrylowa. Farby lateksowe mają więcej żywicy albo żywicę innego typu, dzięki czemu warstwa jest bardziej elastyczna i zmywalna, a parę przepuszcza trochę słabiej. Taką zależność opisuje producent w poradniku Śnieżki o oddychaniu ścian wewnętrznych.
„Oddychanie” ściany to w praktyce dyfuzja pary wodnej przez tynk i farbę. Magnat w porównaniu farb ceramicznych i lateksowych określa farby lateksowe jako emulsje akrylowe o dużej zawartości żywicy, których elastyczna powłoka pozwala ścianom oddychać. Nazwa myli: w farbie nie ma naturalnego lateksu, a słowo odnosi się do gumowej elastyczności wyschniętej warstwy, nie do szczelnej folii.
Jak sprawdzić paroprzepuszczalność farby lateksowej?
Przepuszczalność pary opisuje współczynnik Sd, czyli opór dyfuzyjny powłoki wyrażony grubością warstwy powietrza o tym samym oporze. Im niższa wartość w karcie technicznej, tym łatwiej para przechodzi przez farbę. Jeden z poradników sklepowych podaje dla farb lateksowych do wilgotnych pomieszczeń próg Sd do 0,14 m. Porównuj go z kartą konkretnego produktu, bo stopień oddychania różni się między recepturami.
Która farba przepuszcza parę lepiej niż lateksowa?

Lepiej od lateksu parę przepuszcza zwykła farba akrylowa, a najwyżej źródła oceniają farby mineralne i silikatowe. Niektóre gęste farby olejne i lakiery tworzą prawie szczelną barierę.
| Rodzaj farby | Skład, spoiwo | Przepuszczalność pary wodnej | Typowe pomieszczenia |
|---|---|---|---|
| Akrylowa | żywice akrylowe | dobra, nieco wyższa niż lateksowej | sypialnie, pokoje o małym obciążeniu |
| Lateksowa | więcej żywicy akrylowej lub winylowej | paroprzepuszczalna, nieco niższa niż akrylowej | kuchnie, łazienki, pralnie, sufity |
| Ceramiczna | komponenty ceramiczne, żywice, pigmenty | ocena zależy od źródła | salony, korytarze, pokoje dzieci |
| Mineralna | wapno, cement lub krzemiany | naturalnie przepuszczalna | stare budynki |
| Silikatowa | krzemiany | wysoka | wnętrza i powierzchnie zewnętrzne |
| Olejna, lakier | spoiwa rozpuszczalnikowe | gęste produkty prawie szczelne | nie na zawilgocone ściany |
Źródła różnią się przy farbach ceramicznych: poradnik Flügger uznaje je za mniej przepuszczalne od lateksowych z powodu twardszej powłoki, a producent Sempre opisuje swoje farby ceramiczne jako oddychające. Oba opisy dotyczą różnych produktów, więc o wyborze decyduje Sd z karty technicznej, a nie sama nazwa rodzaju farby.
Kiedy farba lateksowa nie pomoże zawilgoconej ścianie?

Farba lateksowa nie usuwa przyczyny wilgoci. Gdy woda w ścianie bierze się z mostków termicznych, braku wentylacji albo wadliwej hydroizolacji, zawilgocenie wróci pod każdą powłoką. Szczególnej uwagi wymagają nowe budynki, w których tynki dopiero wysychają po mokrych pracach, oraz łazienki i kuchnie z dużymi skokami wilgotności.
Para uwięziona za szczelną warstwą odpycha ją od tynku: pojawiają się pęcherze, łuszczenie, a w skrajnych przypadkach pleśń w tynku. Lateks odchodzi też z podłoża mokrego, brudnego, z łuszczącą się starą farbą albo bez gruntu. Ścianę trzeba więc oczyścić, wysuszyć i zagruntować; zasady opisuje tekst czy gruntować ściany już pomalowane.
Jakie są minusy farb lateksowych?

Najczęstsze wady to słaba odporność tanich produktów, kłopoty z przyczepnością na gładkich podłożach i nieco niższa paroprzepuszczalność niż w farbach akrylowych.
- Odporność na szorowanie na mokro ocenia się według normy PN-EN 13300 w klasach od 1 do 5, gdzie 1 jest najwyższa. Tanie farby mają zwykle klasę 3 lub 4 i po kilkunastu myciach ścierają się albo wybłyszczają, dlatego Magnat zaleca wybór klasy I lub II.
- Na powierzchni gładkiej, nieporowatej albo pomalowanej wcześniej farbą olejną lateks bez zmatowienia i gruntu trzyma się słabo.
- Ciemne, intensywne kolory w tańszych produktach potrzebują trzech, czasem czterech warstw.
- W temperaturze poniżej 8-10°C powłoka nie utwardza się prawidłowo.
Przy wyborze farby do przedpokoju czy kuchni pomoże zestawienie najlepsza farba do ścian zmywalna.
Czy farba lateksowa jest toksyczna?

Farba lateksowa jest wodorozcieńczalna i nie zawiera rozpuszczalników, więc nie ma ostrego zapachu farb olejnych. O emisji decydują lotne związki organiczne (VOC): produkty oznaczone jako low VOC lub zero VOC pozwalają malować w zamkniętym pomieszczeniu bez wielogodzinnego wietrzenia. Symbol E.L.F. oznacza farbę bez tak zwanych zmiękczaczy.
Ile po malowaniu ścian można spać w pokoju?
Źródła nie podają jednej liczby godzin, po której sypialnia jest gotowa do snu. Farba lateksowa jest sucha w dotyku po 1-4 godzinach, drugą warstwę kładzie się po około 4 godzinach, a pełną twardość i odporność na mycie osiąga po 7-14 dniach. W tym czasie wietrz pokój i nie myj ścian; przy farbie bez oznaczenia niskiej emisji wietrzenie powinno trwać dłużej.
Kiedy wybrać farbę lateksową, a kiedy mineralną lub akrylową?
Farba lateksowa sprawdza się na suchej ścianie w pomieszczeniu z działającą wentylacją; przy wilgoci w murze najpierw trzeba usunąć jej przyczynę.
- Sucha ściana, sprawna wentylacja, częste mycie: lateks klasy I lub II w kuchni, łazience, pralni, przedpokoju i na suficie.
- Świeży tynk albo stary budynek o słabej izolacji: farba mineralna lub silikatowa, ewentualnie lateksowa z niskim Sd potwierdzonym w karcie technicznej.
- Zacieki, grzyb lub skraplanie wody: osuszenie muru i poprawa wentylacji przed malowaniem, bo farba tylko zasłoni problem.
- Sypialnia bez potrzeby szorowania ścian: farba akrylowa, tańsza i nieco lepiej przepuszczająca parę.
Lateks nadaje się też na lamperię w korytarzu; przygotowanie podłoża i dobór połysku opisuje tekst czy lamperię można pomalować farbą lateksową.