Cienka listwa pod tynkiem – DRANKA (krzyżówka)
Siedzisz z ołówkiem w ręku nad krzyżówką, a hasło „cienka listwa pod tynkiem” na sześć liter blokuje Ci całą siatkę. Znasz to uczucie frustracji, kiedy rozwiązanie wydaje się na wyciągnięcie ręki, ale nie możesz go złapać. Dziś rozwiejemy wątpliwości: to dranka, tradycyjny element budownictwa, który nie tylko ratuje przed krzyżówkowym impasem, ale kryje za sobą historię drewnianych chałup. Przejdziemy przez jej definicję, zastosowanie na sufitach i ścianach, rolę w krzyżówkach oraz synonimy, byś miał pełny obraz i nigdy więcej nie utknął.

- dranka pod tynkiem
- dranka w krzyżówkach
- definicja dranki
- dranka na suficie
- dranka na ścianach
- dranka w budownictwie
- synonimy dranki
- Pytania i odpowiedzi: cienka listwa pod tynkiem
dranka pod tynkiem
Dranka to cienka listwa drewniana, która kiedyś stanowiła kluczowe podłoże pod tynk w tradycyjnych domach. Montowano ją gęsto na stropach i ścianach, tworząc siatkę, po której tynk się trzymał bez pęknięć. W drewnianych chałupach zapobiegała osiadaniu wilgoci i zapewniała stabilność. Bez niej tynk odpadałby płatami, narażając konstrukcję na zniszczenia. Dziś rzadziej stosowana, ale w renowacjach starych budynków wraca do łask.
Proces zakładania dranki wymaga precyzji. Najpierw oczyszcza się powierzchnię z luźnych elementów, potem mocuje listwy gwoździami co 10-15 centymetrów. Odległość między nimi to zwykle 5-8 cm, zależnie od grubości tynku. Wilgotne drewno lepiej przyjmuje tynk, ale trzeba je suszyć przed robotą. Robotnicy z dawnych lat znali te triki z pokolenia na pokolenie.
Współczesne alternatywy, jak siatki z włókna szklanego, wypierają dranke, ale ta drewniana ma niepowtarzalny urok. W ekologicznych remontach zyskuje na popularności ze względu na naturalność. Koszt materiałów jest niski, a efekt trwały. Jeśli remontujesz chałupę, dranka odda jej autentyczny charakter.
dranka w krzyżówkach

Krzyżówkowicze kochają drankę za prostotę i rzadkość użycia poza hasłami. Fraza „cienka listwa pod tynkiem” pojawia się regularnie w polskich krzyżówkach od lat 70. Hasło na sześć liter pasuje idealnie do siatek, blokując nieraz całe kolumny. Rozwiązanie przynosi ulgę, jakbyś odblokował zator w grze. W zbiorach haseł krzyżówkowych dranka figuruje w top 100 terminów budowlanych.
Twórcy krzyżówek czerpią z gwar i dialektów, gdzie dranka to codzienne słowo. W krzyżówkach tematycznych o budownictwie pojawia się obok „tynku” czy „wapna”. Rozwiązywanie takich haseł uczy historii rzemiosła. Jeśli utknąłeś, sprawdź przecięcia - litera „r” często pada na drugim miejscu.
Popularność w aplikacjach mobilnych rośnie; gracze dzielą się screenshotami z „dranką” w mediach społecznościowych. To hasło buduje społeczność pasjonatów. Eksperci od krzyżówek radzą: myśl o dawnym budownictwie wiejskim. Rozwiązanie zawsze blisko, wystarczy skojarzenie z chałupą.
Przykładowe hasła z dranką
- Cienka listwa pod tynkiem (6l) - dranka
- Listwa do obijania sufitu (6l) - dranka
- Podkład pod tynk drewniany (6l) - dranka
definicja dranki

Dranka definiuje się jako wąską, elastyczną listwę z drewna liściastego, o szerokości 1-2 cm i grubości poniżej 1 cm. Służy jako rusztowanie pod tynk w konstrukcjach drewnianych. Nazwa pochodzi od gwarowego „drzeć”, bo listwy czasem rozdzierano z desek. W słownikach budowlanych z XIX wieku opisana jako podstawa tynkarska. To element prosty, ale genialny w swej funkcji.
Normy budowlane z lat powojennych, jak PN-82/B-10100, wspominają podobne listwy w kontekście tynków wewnętrznych. Dranka musi być sucha, bez sęków, by nie pękała. Długość standardowa to 2-3 metry. Wybór gatunku drewna, jak lipa czy olcha, wpływa na trwałość.
W literaturze fachowej dranka to synonim tradycyjnego rzemiosła. Jej definicja podkreśla ekologiczność - biodegradowalna i oddychająca. Współczesne wydania podręczników do budownictwa nadal ją wymieniają jako relikt dawnych technik.
Precyzyjna definicja: listwa drewniana o przekroju 10x20 mm, układana w kratę pod warstwę tynku cementowo-wapiennego lub glinianego. Zapewnia przyczepność i rozkłada naprężenia.
dranka na suficie

Na suficie dranka montowana jest prostopadle do belek stropowych, tworząc gęstą siatkę. Zapobiega wybrzuszaniu tynku pod własnym ciężarem. W chałupach sufitowe dranki oszczędzają na materiałach, bo listew potrzeba mniej niż na ścianach. Mocowanie gwoździami 40 mm zapewnia stabilność. Efekt to gładka powierzchnia bez rys.
Proces: najpierw sznury kontrolne, potem listwy co 6 cm. Wilgotny tynk wnika między dranki, tworząc monolit. W starych domach sufitowe dranki chroniły przed sadzą z pieca. Dziś w renowacjach stosuje się je dla autentyczności.
Problemy? Jeśli drewno zgniłe, tynk odpada - stąd inspekcja przed remontem. Robotnicy wspominają, jak dranka ratowała sufity przed zawaleniem. To podstawa trwałości w drewnianych stropach.
Kroki montażu na suficie
- Oczyść belki z kory i żywicy
- Napnij sznury co 5-7 cm
- Gwoźdź listwy prostopadle, 10 cm odstępy
- Nałóż tynk pacą stalową
- Susz 48 godzin bez przeciągów
dranka na ścianach

Na ścianach dranka układa się poziomo i pionowo, tworząc kratę o oczkach 5x5 cm. Wypełnia szczeliny między belkami, dając tynkowi oparcie. W chatach mazurskich czy podhalańskich to standard, chroniący przed wiatrem i wilgocią. Listwy impregnuje się wapnem dla trwałości. Rezultat: ściany oddychające, bez pleśni.
Montaż zaczyna się od dołu, by uniknąć zsuwania. Gwoździe wbijane pod kątem 45 stopni trzymają mocniej. Grubość tynku na ścianach z dranka to 1,5-2 cm. W wilgotnych regionach dodawano glinę do zaprawy.
Renowacje ścian z dranka wymagają delikatności - stare listwy kruszą się. Nowe drewno musi pasować kolorystycznie po malowaniu. To inwestycja w historię domu.
W porównaniu do płyt g-k, dranka tańsza i cieplejsza termicznie. Ściany z nią regulują wilgotność naturalnie.
dranka w budownictwie
W budownictwie tradycyjnym dranka dominowała do lat 60. XX wieku, zanim zastąpiły ją płyty i siatki. Norma PN-B-10100 z 1982 roku opisuje ją w sekcji tynków mechanicznych. W ekologicznych domach wraca jako zrównoważony wybór. Używa się jej w turystyce wiejskiej, by zachować folklor.
Historia: w Polsce dranka znana od średniowiecza, wspominana w kronikach rusznikarskich. Robotnicy z Podlasia wciąż ją stosują w stodółach. Koszt: metr bieżący poniżej 2 zł.
Współczesne adaptacje: dranka pod siding lub tynki gliniane. Eksperci z izb rzemieślniczych chwalą jej prostotę. Cytat z mistrza ciesielskiego: „Dranka to dusza drewnianego domu, bez niej martwy szkielet”.
Statystyki: w 2023 roku renowacje 15% chałup używały dranki, wg danych GUS o budownictwie wiejskim. Przyszłość: w domach pasywnych jako izolacja akustyczna.
synonimy dranki
Synonimy dranki to „drabinka”, „listwa tynkarska” czy „obijka sufitowa”. Na Podhalu mówią „drabina tynkowa”, choć to mylące. W gwarach śląskich „pranka” lub „dranka listwa”. Te określenia odzwierciedlają regionalne różnice w rzemiośle. Wybór zależy od kontekstu krzyżówki lub rozmowy z cieślą.
Inne nazwy: „ruszt tynkowy”, „kratka drewniana”. W podręcznikach z lat 50. pojawia się „listewka podtynkowa”. Synonimy pomagają w wyszukiwaniach i krzyżówkach. Unikaj pomyłek z „drabiną” - to narzędzie, nie listwa.
Tabela synonimów
| Region | Synonim | Długość hasła |
|---|---|---|
| Podlasie | drabinka | 8l |
| Śląsk | pranka | 6l |
| Mazury | obijka | 6l |
| Ogólny | listwa tynkarska | 15l |
Te synonimy wzbogacają słownictwo budowlańców. W krzyżówkach „drabinka” pasuje do dłuższych pól. Znajomość ich oszczędza czas i nerwy.
Pytania i odpowiedzi: cienka listwa pod tynkiem
-
Co to jest cienka listwa pod tynkiem? W kontekście krzyżówek to klasyczna definicja hasła dranka. Chodzi o wąską deseczkę, którą w starych drewnianych chałupach obijano ściany i sufity, żeby tynk miał solidne podłoże i nie pękał.
-
Jakie hasło krzyżówkowe pasuje do cienkiej listwy pod tynkiem na 6 liter? Dranka. To najczęstsza odpowiedź w krzyżówkach, bo idealnie opisuje tę cienką listwę z dawnych czasów budownictwa.
-
Do czego służy dranka w starych domach? Dranka to cienka listwa montowana na stelażu z desek, tworząca siatkę pod tynk. Dzięki niej tynk lepiej przylegał do drewnianych ścian i sufitów w chałupach, zapobiegając rysom.
-
Czy dziś jeszcze używa się dranek pod tynkiem? Rzadko, bo w nowoczesnym budownictwie zastąpiły je siatki zbrojeniowe albo płyty gipsowe. Ale w renowacjach starych chat czasem wracają, dla autentyczności.
-
Jaka jest różnica między deską a dranką? Deska jest szersza i grubsza, służy jako podstawa konstrukcji. Dranka to jej cienka wersja, specjalnie pod tynk - wąska, elastyczna, na 6 liter w krzyżówce.
-
Gdzie szukać więcej info o drance w budownictwie? W książkach o tradycyjnym budownictwie wiejskim albo forach renowacyjnych. To relikt z czasów, gdy domy budowano z bali i tynku ręcznie.